Avrupa Patent Sistemi Üye Ülkeler Listesi

Avrupa Patent Sözleşmesi ve Avrupa Patent Örgütü

Avrupa Patent Sözleşmesi (European Patent Convention — EPC), 5 Ekim 1973 tarihinde Münih’te imzalanan ve 7 Ekim 1977’de yürürlüğe giren çok taraflı bir uluslararası anlaşmadır. EPC, Avrupa Patent Örgütü’nü (European Patent Organisation) ve onun yürütme organı olan Avrupa Patent Ofisi’ni (European Patent Office — EPO) kuran hukuki temeldir.

Avrupa Patent Ofisi (EPO), Avrupa Patent Örgütü’nün yürütme ve inceleme organıdır.

EPC sistemi sayesinde başvuru sahipleri tek bir patent başvurusu ile birden fazla ülkede patent koruması elde edebilir. Avrupa patent başvurusu EPO tarafından merkezi olarak incelenir ve patent verilir. Verilen Avrupa patenti, patent sahibinin belirlediği üye devletlerde ulusal patentler demeti (bundle of national patents) olarak geçerlilik kazanır.

Bu nedenle Avrupa patenti verilmiş olsa dahi, patentin uygulanması, hükümsüzlüğü ve ihlali gibi konular büyük ölçüde ilgili ulusal hukuk ve mahkemeler kapsamında değerlendirilir.

Günümüzde EPC sistemine 39 üye devlet, 1 uzatma devleti ve 6 validasyon devleti dahildir.

Ayrıca 1 Haziran 2023 tarihinden itibaren yürürlükte olan üniter patent (Unitary Patent — UP) sistemi ile katılımcı AB üye devletlerinde tek ve bölünmez patent koruması sağlanabilmektedir.

Üniter patent sistemi yalnızca bu sistemi onaylayan Avrupa Birliği üyesi EPC devletleri bakımından uygulanmaktadır ve tüm EPC üyelerini kapsamamaktadır. Örneğin Türkiye, Birleşik Krallık, İsviçre ve Norveç EPC üyesi olmalarına rağmen üniter patent sistemine dahil değildir.

İlgili liste: Üniter Patent Katılımcı Ülkeler

Validasyon ve Uzatma Sistemi

Avrupa patent koruması, EPC üye devletlerinin ötesinde uzatma (extension) ve validasyon (validation) mekanizmaları aracılığıyla genişletilebilir. Her iki sistemde de başvuru sahibi, Avrupa patent başvurusu aşamasında ilgili ülkeyi belirleyerek ve ek ücret ödeyerek bu ülkelerde patent koruması talep edebilir.

A. Avrupa Patent Sözleşmesi (EPC) Üye Devletleri — 39 Ülke

Not: Birleşik Krallık’ın Avrupa Birliği’nden ayrılması (Brexit), EPC üyeliğini etkilememiştir. Bunun nedeni EPC sisteminin bir AB kurumu değil, bağımsız bir uluslararası örgüt olan Avrupa Patent Örgütü kapsamında faaliyet göstermesidir.

B. Uzatma Devletleri (Extension States) — 1 Ülke

Uzatma devleti nedir? EPC’ye taraf olmayan ancak EPO ile imzaladıkları uzatma anlaşması sayesinde Avrupa patent başvurularının kendi topraklarına uzatılmasına olanak tanıyan ülkelerdir. Başvuru sahibi, başvuru aşamasında uzatma talebinde bulunarak ve ek ücret ödeyerek bu ülkelerde patent koruması elde edebilir. Daha önce uzatma devleti statüsünde olan birçok ülke (Arnavutluk, Hırvatistan, Letonya, Litvanya, Kuzey Makedonya, Romanya, Sırbistan, Karadağ) zaman içinde EPC’ye tam üye olmuştur.

C. Validasyon Devletleri (Validation States) — 6 Ülke

Validasyon devleti nedir? EPC’ye taraf olmayan ve Avrupa Patent Örgütü’ne üye olmayan, ancak EPO ile imzaladıkları validasyon anlaşması çerçevesinde Avrupa patent başvurularının ve patentlerinin kendi topraklarında geçerli kılınmasına (validasyon) izin veren ülkelerdir. Validasyon, uzatma sistemine benzer şekilde çalışır; ancak daha geniş kapsamlı ikili anlaşmalara dayanır ve coğrafi olarak Avrupa dışındaki ülkeleri de kapsayabilir.

Pratik Not: Validasyon devletlerinde koruma talep edilebilmesi için ilgili ülkenin Avrupa patent başvurusu yapılırken usulüne uygun şekilde belirtilmesi ve gerekli validasyon ücretlerinin süresinde ödenmesi gerekir.

Not: Laos, Avrupa patent sistemine dahil edilen ilk Güneydoğu Asya validasyon devleti olmuştur.

Not: Kosta Rika, EPO ile validasyon anlaşması imzalayan ilk Amerika kıtası ülkesi olmuştur (Aralık 2024). Anlaşma henüz yürürlüğe girmemiştir.

Kaynaklar:

• EPO — Üye Devletler
• Uzatma Devletleri
• Validasyon Devletleri
• Üniter Patent Sistemi

Son güncelleme: Mayıs 2026