Avrupa Patent Sözleşmesi ve Avrupa Patent Örgütü
Avrupa Patent Sözleşmesi (European Patent Convention — EPC), 5 Ekim 1973 tarihinde Münih’te imzalanan ve 7 Ekim 1977’de yürürlüğe giren çok taraflı bir uluslararası anlaşmadır. EPC, Avrupa Patent Örgütü’nü (European Patent Organisation) ve onun yürütme organı olan Avrupa Patent Ofisi’ni (European Patent Office — EPO) kuran hukuki temeldir.
EPC sistemi sayesinde başvuru sahipleri tek bir patent başvurusu ile birden fazla ülkede patent koruması elde edebilir. Avrupa patent başvurusu EPO tarafından merkezi olarak incelenir ve patent verilir. Verilen Avrupa patenti, patent sahibinin belirlediği üye devletlerde ulusal patentler demeti (bundle of national patents) olarak geçerlilik kazanır.
Günümüzde EPC sistemine 39 üye devlet, 1 uzatma devleti ve 6 validasyon devleti dahildir.
Ayrıca 1 Haziran 2023 tarihinden itibaren yürürlükte olan üniter patent (Unitary Patent) sistemi ile katılımcı AB üye devletlerinde tek ve bölünmez patent koruması sağlanabilmektedir.
İlgili liste: Üniter Patent Katılımcı Ülkeler
Validasyon ve Uzatma Sistemi
Avrupa patent koruması, EPC üye devletlerinin ötesinde uzatma (extension) ve validasyon (validation) mekanizmaları aracılığıyla genişletilebilir. Her iki sistemde de başvuru sahibi, Avrupa patent başvurusu aşamasında ilgili ülkeyi belirleyerek ve ek ücret ödeyerek bu ülkelerde patent koruması talep edebilir.
A. EPC Üye Devletleri — 39 Ülke
| # | Kod | Ülke | EPC Katılım Tarihi |
|---|---|---|---|
| 1 | AL | 🇦🇱 Arnavutluk | 01.05.2010 |
| 2 | AT | 🇦🇹 Avusturya | 01.05.1979 |
| 3 | BE | 🇧🇪 Belçika | 07.10.1977 |
| 4 | BG | 🇧🇬 Bulgaristan | 01.07.2002 |
| 5 | CH | 🇨🇭 İsviçre | 07.10.1977 |
| 6 | CY | 🇨🇾 Kıbrıs | 01.04.1998 |
| 7 | CZ | 🇨🇿 Çekya | 01.07.2002 |
| 8 | DE | 🇩🇪 Almanya | 07.10.1977 |
| 9 | DK | 🇩🇰 Danimarka | 01.01.1990 |
| 10 | EE | 🇪🇪 Estonya | 01.07.2002 |
| 11 | ES | 🇪🇸 İspanya | 01.10.1986 |
| 12 | FI | 🇫🇮 Finlandiya | 01.03.1996 |
| 13 | FR | 🇫🇷 Fransa | 07.10.1977 |
| 14 | GB | 🇬🇧 Birleşik Krallık | 07.10.1977 |
| 15 | GR | 🇬🇷 Yunanistan | 01.10.1986 |
| 16 | HR | 🇭🇷 Hırvatistan | 01.01.2008 |
| 17 | HU | 🇭🇺 Macaristan | 01.01.2003 |
| 18 | IE | 🇮🇪 İrlanda | 01.08.1992 |
| 19 | IS | 🇮🇸 İzlanda | 01.11.2004 |
| 20 | IT | 🇮🇹 İtalya | 01.12.1978 |
| 21 | LI | 🇱🇮 Lihtenştayn | 01.04.1980 |
| 22 | LT | 🇱🇹 Litvanya | 01.12.2004 |
| 23 | LU | 🇱🇺 Lüksemburg | 07.10.1977 |
| 24 | LV | 🇱🇻 Letonya | 01.07.2005 |
| 25 | MC | 🇲🇨 Monako | 01.12.1991 |
| 26 | ME | 🇲🇪 Karadağ | 01.10.2022 |
| 27 | MK | 🇲🇰 Kuzey Makedonya | 01.01.2009 |
| 28 | MT | 🇲🇹 Malta | 01.03.2007 |
| 29 | NL | 🇳🇱 Hollanda | 07.10.1977 |
| 30 | NO | 🇳🇴 Norveç | 01.01.2008 |
| 31 | PL | 🇵🇱 Polonya | 01.03.2004 |
| 32 | PT | 🇵🇹 Portekiz | 01.01.1992 |
| 33 | RO | 🇷🇴 Romanya | 01.03.2003 |
| 34 | RS | 🇷🇸 Sırbistan | 01.10.2010 |
| 35 | SE | 🇸🇪 İsveç | 01.05.1978 |
| 36 | SI | 🇸🇮 Slovenya | 01.12.2002 |
| 37 | SK | 🇸🇰 Slovakya | 01.07.2002 |
| 38 | SM | 🇸🇲 San Marino | 01.07.2009 |
| 39 | TR | 🇹🇷 Türkiye | 01.11.2000 |
B. Uzatma Devletleri (Extension States) — 1 Ülke
Uzatma devleti nedir? EPC’ye taraf olmayan ancak EPO ile imzaladıkları uzatma anlaşması sayesinde Avrupa patent başvurularının kendi topraklarına uzatılmasına olanak tanıyan ülkelerdir. Başvuru sahibi, başvuru aşamasında uzatma talebinde bulunarak ve ek ücret ödeyerek bu ülkelerde patent koruması elde edebilir. Daha önce uzatma devleti statüsünde olan birçok ülke (Arnavutluk, Hırvatistan, Letonya, Litvanya, Kuzey Makedonya, Romanya, Sırbistan, Karadağ) zaman içinde EPC’ye tam üye olmuştur.
| # | Kod | Ülke | Anlaşma Yürürlük Tarihi |
|---|---|---|---|
| 1 | BA | 🇧🇦 Bosna ve Hersek | 01.12.2004 |
C. Validasyon Devletleri (Validation States) — 6 Ülke
Validasyon devleti nedir? EPC’ye taraf olmayan ve Avrupa Patent Örgütü’ne üye olmayan, ancak EPO ile imzaladıkları validasyon anlaşması çerçevesinde Avrupa patent başvurularının ve patentlerinin kendi topraklarında geçerli kılınmasına (validasyon) izin veren ülkelerdir. Validasyon, uzatma sistemine benzer şekilde çalışır; ancak daha geniş kapsamlı ikili anlaşmalara dayanır ve coğrafi olarak Avrupa dışındaki ülkeleri de kapsayabilir.
| # | Kod | Ülke | Anlaşma Yürürlük Tarihi |
|---|---|---|---|
| 1 | MA | 🇲🇦 Fas | 01.03.2015 |
| 2 | MD | 🇲🇩 Moldova Cumhuriyeti | 01.11.2015 |
| 3 | TN | 🇹🇳 Tunus | 01.12.2017 |
| 4 | KH | 🇰🇭 Kamboçya | 01.03.2018 |
| 5 | GE | 🇬🇪 Gürcistan | 15.01.2024 |
| 6 | LA | 🇱🇦 Laos | 01.04.2025 |
Not: Kosta Rika, EPO ile validasyon anlaşması imzalayan ilk Amerika kıtası ülkesi olmuştur (Aralık 2024). Anlaşma henüz yürürlüğe girmemiştir.
Kaynaklar: EPO — Üye Devletler · Uzatma Devletleri · Validasyon Devletleri
Son güncelleme: Mart 2026