Avrasya Patent Sözleşmesi ve Avrasya Patent Örgütü
Avrasya Patent Sözleşmesi (Eurasian Patent Convention — EAPC), 9 Eylül 1994 tarihinde Moskova’da imzalanmış ve 12 Ağustos 1995 tarihinde yürürlüğe girmiştir. Bu sözleşme ile Avrasya Patent Örgütü (Eurasian Patent Organization — EAPO) kurulmuştur.
EAPO, başlangıçta yalnızca patent sistemi olarak kurulmuş olmakla birlikte, günümüzde bölgesel endüstriyel tasarım korumasını da kapsayan daha geniş bir fikri mülkiyet yapısına dönüşmüştür.
EAPC sistemi kapsamında başvuru sahipleri, tek bir patent başvurusu ile birden fazla üye ülkede geçerli olan tek bir bölgesel patent koruması elde edebilir.
Avrupa patent sisteminden farklı olarak, Avrasya patenti klasik anlamda bir “ulusal patentler demeti” yapısından daha merkezi bir karakter taşır ve seçilen üye devletlerde ortak etki doğuran tek bir bölgesel patent olarak işlem görür.
Avrasya patentleri, başvuru ve inceleme sürecinin tamamlanmasının ardından seçilen tüm üye devletlerde geçerlilik kazanır; ancak patentin uygulanması, ihlali ve hükümsüzlüğü büyük ölçüde ulusal hukuk ve mahkemeler çerçevesinde yürütülür.
Günümüzde Avrasya Patent Sistemine 8 üye devlet dahildir.
Avrasya Patent Sistemi Özellikleri
- Tek başvuru ile çoklu ülke koruması
- Merkezi başvuru ve inceleme süreci
- Tek bir bölgesel patent sistemi
- Üye devletlerde doğrudan geçerlilik
- Patent ihlali ve hükümsüzlük işlemleri ulusal mahkemelerde yürütülür
- Rusça resmi çalışma dili olarak kullanılmaktadır
- Başvuruların Rusça yürütülmesi gerekir; diğer dillerde yapılan başvurular için tercüme zorunluluğu bulunmaktadır
Avrasya Patent Sistemi Üye Devletleri — 8 Ülke
| # | Kod | Ülke | EAPC Katılım Tarihi |
|---|---|---|---|
| 1 | AM | 🇦🇲 Ermenistan | 25.12.1995 |
| 2 | AZ | 🇦🇿 Azerbaycan | 25.12.1995 |
| 3 | BY | 🇧🇾 Belarus | 25.12.1995 |
| 4 | KZ | 🇰🇿 Kazakistan | 25.12.1995 |
| 5 | KG | 🇰🇬 Kırgızistan | 25.12.1995 |
| 6 | RU | 🇷🇺 Rusya | 25.12.1995 |
| 7 | TJ | 🇹🇯 Tacikistan | 25.12.1995 |
| 8 | TM | 🇹🇲 Türkmenistan | 25.12.1995 |
Avrasya Endüstriyel Tasarım Sistemi
EAPO bünyesinde, 1 Haziran 2021 tarihinde yürürlüğe giren ilgili protokol kapsamında bölgesel endüstriyel tasarım koruması da sağlanmaktadır.
Bu sistem sayesinde başvuru sahipleri:
- Tek başvuru ile çoklu ülkede tasarım koruması elde edebilir
- Merkezi başvuru ve inceleme sürecinden yararlanabilir
- Seçilen üye devletlerde bölgesel tasarım koruması sağlayabilir
Not: EAPO sistemi, EPC’den farklı olarak bölgesel marka sistemi sunmamaktadır. Bölgesel koruma esas olarak patent ve endüstriyel tasarım alanlarıyla sınırlıdır.
Sistem Hakkında Notlar
- Avrasya patenti verildikten sonra yıllık ücretler ilgili üye devletler bakımından ayrı ayrı hesaplanır.
- Ancak yıllık ücret ödemeleri merkezi olarak EAPO’ya yapılır ve EAPO bu ücretleri ilgili üye devletlere dağıtır.
- Patent ihlali ve hükümsüzlük işlemleri ilgili üye devletlerin ulusal mahkemelerinde yürütülür.
- Sistem özellikle Rusya, Kazakistan ve Orta Asya coğrafyasında çok ülkeli patent koruması sağlamak isteyen başvuru sahipleri için önemli bir bölgesel alternatiftir.
- EAPO sistemi büyük ölçüde patent odaklıdır ve EPC veya OAPI sistemlerindeki kadar geniş kapsamlı bölgesel IP mekanizmaları içermez.
Kaynaklar:
- https://www.eapo.org/en/
- https://www.eapo.org/en/?basic_documents=convention
- https://www.eapo.org/en/?basic_documents=protocol_industrial_designs
Son güncelleme: Mayıs 2026