Hermès ile sanatçı Mason Rothschild arasında görülen ve NFT’ler ile marka hukuku kesişiminde kritik öneme sahip olan “MetaBirkin” davası, ABD İkinci Temyiz Mahkemesi (Second Circuit) önünde devam ediyor.

Tarafların temyiz sürecine ilişkin argümanları tamamlandı ve sözlü duruşmaların 2024 yılı içinde yapılması bekleniyor.

Uyuşmazlığın kısa özeti

Uyuşmazlık, Rothschild’in:

  • Hermès’in ünlü Birkin çantasından esinlenen
  • kürk kaplı dijital çanta görselleri
  • NFT formatında satışa sunması

ile başladı.

2022 yılı başına gelindiğinde sanatçı, MetaBirkin NFT’lerinden 1 milyon ABD dolarını aşan satış gerçekleştirdi.

Rothschild, bu çalışmanın:

  • sanatsal ifade olduğunu
  • ifade özgürlüğü kapsamında korunması gerektiğini

savundu.

İlk derece kararı: Hermès lehine

2023 yılında New York Güney Bölgesi Federal Mahkemesi’nde görülen davada jüri:

  • marka ihlali
  • marka sulandırma
  • alan adı ihlali (cybersquatting)

tespit etti.

Mahkeme ayrıca:

  • 133.000 ABD doları tazminata hükmetti
  • “MetaBirkins.com” alan adının Hermès’e devrine karar verdi
  • Rothschild’in “Birkin” ibaresini kullanarak NFT satışını durdurmasını emretti

Sanatçı kararı temyiz etti.

Temyizde kritik mesele: “Rogers testi”

Dosyanın merkezinde, ABD hukukunda önemli bir kriter olan Rogers v. Grimaldi testi yer alıyor.

Bu teste göre:

  • Bir markanın sanatsal eser içinde kullanımı
  • sanatsal olarak ilgiliyse ve
  • tüketiciyi açıkça yanıltmıyorsa

marka ihlali sayılmayabiliyor.

İlk derece mahkemesi, her ne kadar MetaBirkin projesinin belirli ölçüde sanatsal yönü olduğunu kabul etse de, jüri:

kullanımın tüketicileri yanıltıcı olduğu sonucuna ulaştı

ve ifade özgürlüğü savunmasını yeterli bulmadı.

Tarafların temyiz argümanları

Rothschild, temyizde:

  • Rogers testinin yanlış uygulandığını
  • NFT projesinin korunması gereken bir sanat eseri olduğunu

ileri sürdü ve kararın bozulmasını talep etti.

Hermès ise:

  • ifade özgürlüğünün sınırsız olmadığını
  • özellikle markanın ticari kaynak göstergesi olarak kullanılması halinde koruma sağlamadığını

savunarak kararın onanmasını istedi.

Davaya üçüncü taraf müdahaleleri (amicus curiae)

Dava, birçok büyük marka ve sektör kuruluşunun da dikkatini çekti.

Hermès lehine:

  • Starbucks
  • moda ve perakende sektöründen çeşitli kuruluşlar

mahkemeye görüş sundu.

Bu görüşlerde özetle:

  • üçüncü kişilerin markaları kullanarak ticari kazanç elde etmesinin
  • “sanatsal ifade” kapsamında değerlendirilmemesi gerektiği

vurgulanıyor.

Kararın olası etkileri

MetaBirkin davası, özellikle şu konularda belirleyici olabilir:

  • NFT projelerinde marka kullanımının sınırları
  • dijital ürünlerde “sanat” ve “ticari kullanım” ayrımı
  • ifade özgürlüğünün marka hukuku karşısındaki kapsamı

Mahkemenin vereceği karar, dijital varlıklar ve marka hukuku arasındaki ilişkinin geleceğini doğrudan etkileyebilir.

Süreç ne aşamada?

  • Temyiz dilekçeleri tamamlandı
  • Amicus başvurularının büyük bölümü kabul edildi
  • Sözlü duruşmaların yıl içinde yapılması bekleniyor

Sonuç

MetaBirkin davası, klasik marka hukuku ilkelerinin dijital dünyaya nasıl uygulanacağını test eden en önemli dosyalardan biri olmaya devam ediyor.

Temyiz mahkemesinin vereceği karar, yalnızca NFT projeleri için değil, genel olarak markaların dijital ortamdaki korunması açısından da kritik bir referans oluşturacak.