Avrupa Birliği Genel Mahkemesi (General Court), 22 Nisan 2026 tarihli T-228/25 sayılı kararında Crocs’un Avrupa Birliği tasarım tesciline ilişkin açtığı davayı reddetti. Mahkeme, Avrupa Birliği Fikri Mülkiyet Ofisi’nin (EUIPO) hükümsüzlük kararını hukuka uygun bularak Crocs’un ikonik delikli terlik tasarımının ayırt edici nitelik (individual character) şartını karşılamadığı sonucuna ulaştı.

Karar, Avrupa Birliği tasarım hukukunda ayırt edici nitelik değerlendirmesinin hangi kriterlere göre yapılacağını ortaya koyması bakımından önemli emsal niteliği taşıyor.

Uyuşmazlığın Arka Planı

Crocs, klasik delikli terlik tasarımını 2004 yılında Avrupa Birliği’nde tasarım olarak tescil ettirmişti.

2022 yılında Gor Factory, Crocs tasarımından önce kamuya sunulduğunu ileri sürdüğü “Holey Soles” isimli benzer terlik tasarımına dayanarak EUIPO nezdinde hükümsüzlük talebinde bulundu.

Hem EUIPO Hükümsüzlük Birimi hem de Temyiz Kurulu, önceki tasarım ile Crocs tasarımının bilgilenmiş kullanıcı üzerinde aynı genel izlenimi bıraktığı gerekçesiyle tasarımın hükümsüzlüğüne karar verdi.

Crocs bu karara karşı Genel Mahkeme’ye başvurduysa da dava reddedildi.

Tasarımcı Özgürlüğü Değerlendirmesi

Crocs, ayakkabı tasarımlarında yuvarlak burun, düz taban ve açık arka yapı gibi fonksiyonel zorunluluklar nedeniyle tasarımcıların hareket alanının sınırlı olduğunu ileri sürdü.

Genel Mahkeme ise bu görüşü kabul etmedi.

Mahkemeye göre ayakkabı tasarımlarında;

  • havalandırma deliklerinin sayısı ve yerleşimi,
  • malzeme seçimi,
  • renkler,
  • yüzey süslemeleri,
  • kesikler,
  • genel görünüm

gibi çok sayıda unsur bakımından tasarımcıların önemli ölçüde tasarım özgürlüğü bulunmaktadır.

Mahkeme, tasarım özgürlüğünün yüksek olduğu sektörlerde küçük farklılıkların tek başına ayırt edici nitelik oluşturmayacağını vurguladı.

Topuk Kayışı Tasarımı Farklılaştırmaya Yetmedi

Crocs’un temel savunmalarından biri, önceki tasarımda bulunmayan topuk kayışının (heel strap) tasarıma farklı bir genel görünüm kazandırdığı yönündeydi.

Ancak Mahkeme bu değerlendirmeye katılmadı.

Kararda, her iki tasarımın da;

  • kalın taban yapısı,
  • yuvarlak burun kısmı,
  • karakteristik havalandırma delikleri,
  • yan açıklıkları,
  • genel silueti

bakımından aynı genel izlenimi oluşturduğu belirtildi.

Topuk kayışı ise yalnızca ikincil bir tasarım unsuru olarak değerlendirilerek bilgilenmiş kullanıcı üzerinde farklı bir genel izlenim yaratacak ölçüde belirleyici bulunmadı.

Ticari Başarı Geçerlilik İçin Yeterli Değil

Crocs ayrıca ürünün dünya çapındaki ticari başarısını, ikonik hale gelmesini ve çeşitli tasarım yayınlarında yer almasını da delil olarak ileri sürdü.

Mahkeme ise tasarımın ticari başarısının veya kültürel etkisinin ayırt edici nitelik değerlendirmesinde hukuken belirleyici olmadığını açıkça ifade etti.

AB tasarım hukukunda esas alınan kriterler;

  • bilgilenmiş kullanıcı üzerinde oluşan genel izlenim,
  • önceki tasarımlarla karşılaştırma ve
  • tasarımcının sahip olduğu tasarım özgürlüğüdür.

Bu nedenle ürünün piyasadaki başarısı, satış rakamları veya tanınmışlığı tek başına tasarımın geçerliliğini sağlamamaktadır.

Kararın Tasarım Hukuku Açısından Önemi

Karar, Avrupa Birliği tasarım hukukuna ilişkin bazı temel ilkeleri yeniden teyit etmektedir:

  • Başarılı veya ikonik hale gelmiş bir ürün tasarımı, tek başına geçerli bir tasarım hakkı sağlamaz.
  • Ayırt edici nitelik tamamen objektif görsel karşılaştırma esas alınarak değerlendirilir.
  • Tasarımcı özgürlüğünün yüksek olduğu sektörlerde küçük farklılıklar yeterli görülmeyebilir.
  • Mevcut bir tasarıma tek bir yeni unsur eklenmesi çoğu durumda yeni bir genel izlenim oluşturmaz.
  • Tasarım sahiplerinin ürün varyasyonlarını mümkün olduğunca erken aşamada ayrı tasarım başvurularıyla koruma altına almaları önem taşımaktadır.

Karar özellikle ayakkabı, moda, mobilya ve tüketici ürünleri sektörlerinde faaliyet gösteren tasarım sahipleri açısından önemli sonuçlar doğurabilecek niteliktedir.

Karar Bilgileri

  • Mahkeme: Avrupa Birliği Genel Mahkemesi (General Court)
  • Dosya No: T-228/25
  • Karar Tarihi: 22 Nisan 2026
  • Taraflar: Crocs, Inc. v. EUIPO – Gor Factory S.A.