Avrupa Birliği Genel Mahkemesi, 5 Şubat 2025 tarihli ve T-195/24 sayılı kararında, uçak gövdesi üzerinde yer alan yatay kırmızı şeritten oluşan pozisyon markasının ayırt edici olmadığı gerekçesiyle tescil edilemeyeceğine karar verdi.
Olayın Özeti
VistaJet Ltd., gümüş renkli bir uçak gövdesi üzerinde burundan kuyruğa uzanan yatay kırmızı bir şeritten oluşan işareti Avrupa Birliği markası olarak tescil ettirmek istedi.
Başvuru, özellikle aşağıdaki hizmetleri kapsıyordu:
- Özel uçakla hava taşımacılığı
- Yolcu ve yük taşımacılığı
- Uçak kiralama ve uçuş planlama hizmetleri (Sınıf 39)
EUIPO inceleme birimi başvuruyu ayırt edici karakter bulunmadığı gerekçesiyle reddetti. Bu karar, Temyiz Kurulu tarafından da onandı.
Başvuru sahibi, kararın iptali için Genel Mahkeme’ye başvurdu.
Mahkemenin Değerlendirmesi
Mahkeme, EUIPO’nun değerlendirmesini yerinde buldu ve davayı reddetti.
Kararda, bir markanın ayırt edici sayılabilmesi için:
- ilgili mal veya hizmetlerin ticari kaynağını göstermesi
- tüketicinin markayı bu işlevle algılaması
gerektiği vurgulandı.
Pozisyon Markaları ve Ayırt Edicilik
Mahkeme, pozisyon markalarının bağımsız bir kategori olarak düzenlenmemiş olmasının önem taşımadığını, bu tür işaretlerin de genel ayırt edicilik kriterlerine tabi olduğunu belirtti.
Ayrıca şu tespit yapıldı:
- İşaret ürünün görünümünden ayrılmaz nitelikteyse
- ayırt edicilik eşiği daha yüksek uygulanır
İşaretin Niteliği
Başvuru konusu işaret:
- uçak gövdesi üzerinde yer alan
- yatay kırmızı bir çizgiden oluşuyor
Mahkeme, bu işaretin:
- basit geometrik bir unsur niteliğinde olduğunu
- tüketici tarafından dekoratif bir unsur olarak algılandığını
tespit etti.
Temel Gerekçe: Aşırı Basitlik
Mahkemeye göre:
- Çizgiler gibi basit geometrik şekiller
- tek başına marka işlevi görmez
Kararda özellikle şu noktalar öne çıktı:
- Kırmızı renk dikkat çekici olsa da ayırt edici mesaj içermiyor
- Renkler genellikle pazarlama ve dekoratif amaçla kullanılıyor
- Gümüş gövde, havacılık sektöründe yaygın bir tercih
Sonuç olarak işaret:
👉 ticari kaynak göstergesi değil, dekoratif unsur olarak algılanıyor.
Tüketici Algısı
Mahkeme, ilgili tüketici kitlesinin:
- yüksek gelir grubuna ait
- dikkat seviyesi yüksek
olduğunu kabul etti.
Ancak bu durumun:
👉 düşük ayırt ediciliği telafi etmediğini açıkça belirtti.
Diğer İddialar
Başvuru sahibi ayrıca:
- EUIPO’nun yeterli gerekçe sunmadığını
- benzer markaların daha önce tescil edildiğini
ileri sürdü.
Mahkeme:
- kararın yeterince gerekçelendirildiğini
- her başvurunun ayrı değerlendirilmesi gerektiğini
belirterek bu iddiaları reddetti.
Sonuç
Genel Mahkeme, kırmızı şeritli pozisyon markasının ayırt edici nitelik taşımadığına hükmetti ve başvurunun reddini onadı.
Karar, özellikle:
- basit geometrik unsurlar
- renk ve pozisyon kombinasyonları
içeren işaretlerin, ürün görünümüne entegre olduğu durumlarda marka olarak korunmasının oldukça sınırlı olduğunu ortaya koyuyor.