Rubics Cube and Child

Marka tescilinde Rubik küp bilmecesi

Rubik Küp

AB Genel Mahkemesi ikonik yapboz Rubik Küpünün üç boyutlu marka tescili gerekliliklerini karşılamadığına karar verdi.

Şekiller gibi fonksiyonel özelliklerin marka tescilleri yoluyla tekelleşmesini önlemek için, AB Ticari Marka Yönetmeliği (Madde 7(1)(e)(ii)) aşağıda belirtilen üç sınırlamayı içeriyor:

  • Şekil veya özellik, malın doğasından kaynaklanıyorsa;
  • Şekil veya özellik, mallara asli değerini veriyorsa; veya
  • Şekil veya özellik teknik bir sonuç elde etmek için zorunluysa.

Bu üç sınırlamadan en sonuncusu bakımından, Rubik's Cube markasının üç boyutlu şekli itibariyle tescil edilebilirlik şartlarını karşılamadığına karar verildi.

Davanın Geçmişi

1999'da, aşağıda gösterilen üç boyutlu (3B) şekil, 28. sınıfta “üç boyutlu bulmacalar” emtiası bakımından AB'de tescil elde etti.

Rubics Cube

İlk olarak Seven Towns Ltd adına tescil edilen marka, 2014 yılında Rubik’s Brand Ltd’ye devredildi.

2006 yılında rakip bir oyuncak üreticisi olan Simba Toys, Rubik’s Brand Ltd’nin marka tesciline konu 3 boyutlu işaretin teknik bir sonucu elde etmek için zorunlu olan bir şekle sahip olduğunu ileri sürerek, söz konusu marka tescilinin 40/94 sayılı Yönetmeliğin 7 (1) (e) (ii) maddesi gereğince hükümsüz kılınmasını talep etti.

Avrupa Birliği  Fikri Mülkiyet Ofisi (EUIPO) Temyiz Kurulu bu talebi reddetti. Buna karşın, Simba Toys Avupa Birliği Genel Mahkemesinde talebinin reddine ilişkin kararın gözden geçirilmesi için temyiz başvurusunda bulundu.

2014 kararında, AB Genel Mahkemesinde, teknik çözümün şeklin kendi özelliklerine atfedilebilir olmadığı, ancak “görünmez” bir iç mekanizma olduğu görüşünü ifade ederek EUIPO Temyiz Kurulu kararını onadı. Simba bu kez Avrupa Birliği Adalet Divan (ABAD)'ında temyiz başvurusunda bulundu.

Sadece Madde 7 (1)(e)(ii)'nin ihlal sorunu üzerinde duran ABAD, söz konusu mutlak ret gerekçesinin EUIPO Temyiz Kurulu ve Genel Mahkeme tarafından çok dar yorumlandığına karar verdi.

ABAD’a göre, dönme kabiliyeti gibi, söz konusu şekille temsil edilen ürünün görünmeyen fonksiyonel unsurlarının da dikkate alınması gerekirdi. Dava, EUIPO Temyiz Kurulu’na yeniden değerlendirilmek üzere iade edildi.

ABAD’ın bulgularını dikkate alarak, EUIPO Temyiz Kurulu, şeklin asli özelliklerinden her birinin teknik bir sonucu elde etmek için zorunlu olduğuna karar verdi.

Rubik’s Brand Ltd karara karşı aşağıdaki gerekçelerle temyiz başvurusunda bulundu:

  1. İşaretin asli özellikleri yanlış tanımlanmıştır.
  2. Malların hedeflenen teknik sonucu çok dar bir şekilde tanımlanmıştırve asli özelliklerin işlevselliği yanlış değerlendirilmiştir.

24 Ekim 2019’da, AB Genel Mahkemesi, EUIPO Temyiz Kurulu’nun kararının doğruluğunu teyit ederek, Rubik’s Brand Ltd’nin ticari markasının hükümsüzlüğünü onayladı.

Rubik Küp davası, mutlak ret nedenleri kapsamında bir teknik sonuç elde etmek için zorunlu olan şekillerin değerlendirmesinde Mahkemelerin tutarsız olmaları bakımından önem arz ediyor.

Bu karar, Mahkemelerin, malların görünür olmayan işlevsel unsurlarının, grafik gösterimlerinde ortaya konan temel özelliklerinin amaçlanan teknik sonucu elde etmek için zorunlu olduğu sonucuna varmasını önlemeyeceği yorumunu içermesi bakımından dikkat çekiyor.

Hüksümsüzlük kararına ilişkin diğer önemli hususlar ise aşağıdaki şekilde özetlenebilir:

  • Malların amaçlanan teknik çözümüne katkıda bulunan bir 3D şeklin tüm özelliklerinin marka temsilinde bulunmaması halinde dahi, Madde 7(1)(e)(ii) hala uygulanabilir.
  • Tasarım özgürlüğü, amaçlanan teknik sonucu ve asli özelliklerin işlevselliğini değerlendirme bağlamında ilgisizdir.
  • Özellikle marka tanımında hiçbir rengin talep edilmemesi veya bahse konu olmaması durumunda, renk farklılıklarının marka temsilinde baştan var olduğu kabul edilemez.

Yorumlar