EPO Temyiz Kurulu

Avrupa Patent Ofisi Genişletilmiş Temyiz Kurulu: Bitkiler ve hayvanlar patentlenemez

Avrupa Patent Ofisi Genişletilmiş Temyiz Kurulu 14 Mayıs 2020 tarihli kararıyla esas olarak biyolojik işlemlerle elde edilen bitki ve hayvanların patentlenemeyeceğine hükmetti (Karar No: G3/19 (Pepper)).

Genişletilmiş Temyiz Kurulu Avrupa Patent Sözleşmesi (EPC)’nin tutarlı bir şekilde uygulanmasını sağlamakla görevli en yüksek yetkili organ olarak işlev görüyor.

EPC’nin 56(b) maddesinde “bitki ya da hayvan çeşitleri ile bitki ya da hayvan üretimine yönelik esas olarak biyolojik işlemler” için Avrupa patentleri verilemeyeceği hükmü yer alıyor. Avrupa Patent Sözleşmesinin Uygulanmasına Yönelik Yönetmeliğin 28(2) maddesinde ise “esas olarak sadece biyolojik bir işlemle elde edilen bitkiler veya hayvanlar için Avrupa patentleri verilemez” deniyor. Bu tartışmalı yönetmelik maddesi Avrupa Patent Ofisi İdare Konseyi kararıyla 1 Temmuz 2017 tarihinde yürürlüğe girmişti

Genişletilmiş Temyiz Kurulu, 2015 yılındaki meşhur G2/12 (Domates II) and G2/13 (Brokoli II) sayılı kararlarında EPC’nin 56(b) maddesi kapsamında bitki ya da hayvan çeşitleri ile bitki ya da hayvan üretimine yönelik esas olarak biyolojik işlemlerin patentlenemezliği durumunun esas olarak bitki ya da hayvan üretimine yönelik biyolojik işlemlerle elde edilen ürünleri kapsamadığı sonucuna varmıştı. Başka bir deyişle, EPC Yönetmeliğinin 28(2) maddesinin yürürlüğe girmesinden önce, EPC’nin 53(b) maddesinin esas olarak biyolojik işlemlerle elde edilen bitki ve hayvanların patentlenmesini yasaklamadığı kabul edilmişti.

EPC Yönetmeliğinin 28(2) maddesinin yürürlüğe girmesinden sonra ise konu Avrupa Patent Ofisi Teknik Temyiz Kurulu gündemine gelmişti. Teknik Temyiz Kurulu, 5 Aralık 2017 tarihinde vermiş olduğu görüşte bitki ve hayvan yetiştirmeye yönelik patent istemlerinin reddi için kullanılan EPC Yönetmeliğinin 28(2) maddesinin EPC’nin 53(b) maddesine aykırı olduğunu belirterek Temyiz Kurulunun G2/12 (Domates II) and G2/13 (Brokoli II) sayılı kararlarını desteklemişti.

Bu konuya netlik kazandırmak için son olarak konu Genişletilmiş Temyiz Kurulu gündemine getirilmişti. Kurulda EPC’nin 53(b) maddesinin mi yoksa 2017 yılında yürürlüğe giren EPC Yönetmeliğinin 28(2) maddesinin mi patentlenebilirlik konusunda kriter olarak ele alınması gerektiği tartışıldı. Genişletilmiş Temyiz Kurulu daha önceki G2/12 (Domates II) and G2/13 (Brokoli II) sayılı kararlarının aksine, esas olarak sadece biyolojik bir işlemle elde edilen bitkiler veya hayvanların patentlenemeyeceği kararını verdi. 

Bu kararla, ürün esas olarak sadece bir biyolojik işlemle elde edilmişse veya işlem özellikleri esas olarak bir biyolojik işlemi içeriyorsa EPC’nin 53(b) maddesinin bitkilere, bitki metaryallerine veya hayvanlara yönelik ürün istemlerinin ve usul sonucu elde edilen ürün (product-by-process) istemlerini yasakladığı bundan böyle kabul edilecek.

Diğer yandan, Genişletilmiş Temyiz Kurulu, EPC'nin 53(b) maddesinin yeni yorumunun, 1 Temmuz 2017 tarihinden önce bu tür istemler içeren Avrupa patentleri veya bu tür istemler için koruma talep eden Avrupa patent başvuruları üzerinde geriye dönük bir etkisi olmadığına karar verdi. Başka bir ifadeyle, karar 1 Temmuz 2017 tarihinden sonraki başvurular için etki sahibi olacakken, bu tarihten önceki patentler veya patent başvuruları için etki doğurmayacak.

EPC'nin 53(b) maddesindeki hükmün aynısı Türk Sınai Mülkiyet Kanununun 82(3-b) maddesinde “bitki çeşitleri veya hayvan ırkları ile bitki veya hayvan üretimine yönelik esas olarak biyolojik işlemler” olarak yer alıyor. Bu kararın Türk patent hukukunda da etki doğuracağı öngörülebilir.