Alman Federal Anayasa Mahkemesi

Alman Anayasa Mahkemesi: Birleşik Patent Mahkemesi Anlaşması anayasal değil

Alman Federal Anayasa Mahkemesi 13 Şubat 2020 tarihli kararıyla Birleşik Patent Mahkemesi Anlaşmasının (UPCA) onayına karşı yapılan anayasal şikayetin haklılığını kabul etti. Mahkeme onay kanununun Alman Federal Parlamentosu (Bundestag) üyelerinin nitelikli çoğunluğu (⅔) tarafından onaylanmadığı gerekçesiyle hükümsüz olduğuna karar verdi. Ocak ayı sonunda Birleşik Krallık’ın AB’den ayrılması sonrasında alınan bu karar UPCA'nın hayata geçirilmesini daha da zorlaştırdı.

Geçmişi

Birleşik Patent Mahkemesi (UPC), tıpkı Avrupa Birliği marka ve tasarım sistemi gibi tamamen uyumlaştırılmış bir Avrupa patent sistemi kurmaya yönelik bir inisiyatif olarak ortaya çıkmıştı. Önerilen UPC sistemi Avrupa Birliği üyesi tüm katılımcı ülkeler (İspanya, Hırvatistan ve Polonya hariç) için birleşik patent tescil sistemi ve Birleşik Patent Mahkemesi öngörüyor. Bu, Birleşik Patent Mahkemesinin tüm AB üyesi katılımcı ülkelerinde patentlerin hükümsüzlüğü veya patent ihlalleri ile ilgili bir yargı yetkisi içeriyor.

Bu amaca ulaşmak için, UPC anlaşmasında, sistemin hayata geçirilebilmesi için aralarında Almanya, Fransa ve Birleşik Krallık’ın kesin olması kaydıyla en az 13 üye devletin anlaşmayı onaylaması şarta bağlanmıştı. Anlaşma, Almanya, Fransa, ve Brexit sürecine rağmen Birleşik Krallık dahil 13 ülke parlamentosu tarafından onaylanmıştı. Bununla beraber, Almanya’da anlaşmanın onayına karşı anayasal şikayet dosyalanması nedeniyle bugüne kadar antlaşma yürürlüğe girememişti.

Brexit ve Almanya'da anayasal şikayet

Birleşik Krallık'ın AB’den 31 Ocak 2020 itibariyle ayrılması ve son dönemde İngiliz Hükümeti tarafından Birleşik Patent Anlaşmasının Brexit nedeniyle gündemden düştüğünün teyit edilmesi ile anlaşmanın geleceği tartışmalı hale gelmişti. Birleşik Krallık Hükümet sözcüsü Şubat ayında yaptığı açıklamada “AB hukukunun uygulandığı ve AB Adalet Divanına bağlı bir mahkemeye katılımın kendi kendini yönetme iradesi gösteren bağımsız bir ulus olma amacımıza uygun düşmüyor” demişti.

Brexit, anlaşmanın yürürlüğe girmesinde tek engel olarak ortaya çıkmadı. 2017 yılının Mart ayında, bir Alman patent vekili UPC’nin anayasayı ihlal ettiği gerekçesiyle Alman Anayasa Mahkemesine anayasal şikayette bulunmuştu. İşte bu şikayet Alman Anayasa Mahkemesi tarafından 13 Şubat 2020 tarihinde karara bağlandı ve 20 Mart 2020 tarihinde kamuoyuna duyuruldu.

Alman Anayasa Mahkemesi kararında merkezi bir patent sisteminin oluşturulması (buna merkezi bir mahkeme dahil) yargı yetkisinin devrini gerektirdiğinden Alman halkının anayasal haklarına direk müdahale anlamına geldiğini ifade etti. Mahkemeye göre, bu şekilde bir yetki devrinin olabilmesi için parlamentoda nitelikli bir çoğunluğun (⅔) anlaşmaya onay vermesi gerekirdi. Her ne kadar anlaşmanın onayı Bundestag’da oybirliği ile kabul edilmiş olsa da, nihai oylamada parlamento üyelerinin 35 ila 38’i kadarının mevcut olduğu biliniyor. Bu nedenle, gereken çoğunluk sağlanamadığından, onay kanunu Mahkemece hükümsüz bulundu.

Anlaşmanın geleceği

Alman Anayasa Mahkemesi’nin kararı UPCA için çok büyük darbe olarak kabul ediliyor. Ayrıca UPC’nin ilk haliyle hayata geçirilmesinin de bu aşamada mümkün olmayacağı, çeşitli değişikliklere tabii olacağı düşünülüyor. Almanya’da UPCA’nın yeniden onaya sunulması çok muhtemel, ancak bunun anlaşmada yapılacak revizyonlarla birlikte olacağı tahmin ediliyor. Diğer yandan, Birleşik Krallık - ayrıca İspanya, Hırvatistan ve Polonya - olmadan anlaşmanın bir değer ifade edip etmeyeceği de ileriki günlerde tartışma konusu olacağı benziyor.